ชาวเขาในแถบภาคเหนือของประเทศไทยมีวัฒนธรรมความเชื่อเกี่ยวกับการเคารพบูชา ‘น้ำเต้าปุง’ ในฐานะสิ่งศักดิ์สิทธิ์และจุดกำเนิดอารยธรรมมนุษย์ ความเชื่อดังกล่าวนั้นยังคงปรากฏถึงปัจจุบัน สังเกตได้จากตามหมู่บ้านของกลุ่มชาติพันธุ์หลายแห่งจะมีรูปปูนปั้นน้ำเต้าติดเป็นสัญลักษณ์

ในช่วงประเพณีกินวอ หรือเทศกาลปีใหม่ของชาวลาหู่ ซึ่งจัดขึ้นเป็นเวลา 12 วัน 12 คืนติดต่อกันเพื่อเฉลิมฉลองและบวงสรวงเทพเจ้าตามความเชื่อแต่โบราณ บรรดาหญิงชายชาวลาหู่จะแต่งกายในชุดชาติพันธุ์ที่ปักทออย่างประณีตเต็มยศ พร้อมแขวน ‘กระเป๋าย่ามลาหู่’ ซึ่งเปรียบเป็นสัญลักษณ์แห่งน้ำเต้าปุงที่นำมาซึ่งความอุดมสมบูรณ์ตามความเชื่อของคนในท้องถิ่น

“กระเป๋าผ้าลาหู่มีความผูกผันกับกลุ่มชาติพันธุ์อย่างมาก แต่เดิมทีเป็นการผลิตเพื่อใช้ในครัวเรือน โดยใช้เวลาว่างจากการทำเกษตร โดยเฉพาะในช่วงฤดูแล้ง มาทำงานหัตถกรรมทอผ้า ซึ่งจะทำเฉพาะผู้หญิงเท่านั้น มีความคล้ายคลึงกับวัฒนธรรมการทอผ้าในภาคอีสาน” ครูอาหมี่ – เบญจลักษณ์ จะแฮ ชาวเขาเผ่าลาหู่แดงแห่งบ้านปางมะขาม อ.เชียงดาว อ.เชียงใหม่ และผู้ประกอบการกระเป๋าย่าม วิสาหกิจชุมชนกลุ่มลาหู่ไชยปราการ เล่าให้ dtacblog ฟัง